Izreka da je kod komšije trava uvek zelenija, ne može se primeniti na stanje u energetskom sektoru kod naših suseda u BIH. Činjenica je da su od 1995. godine svi zainteresovani za ulaganje u obnovljive izvore energije čekali na donošenje Zakona o korišćenju OIE, koji je konačno usvojen u septembru prošle godine. Zakon koji treba da stupi na snagu u martu 2014, je površan i uzrok nezadovoljstva članova Asocijacije proizvođača električne energije iz obnovljivih resursa (APEOR), ali njihove muke tek tu počinju, prenosi portal SeeBiz.net.

 Poslednjih dana u medijima BIH o investitorima se govori kao o „imućnim investitorima i/ili tajkunima“, a ulaganje u obnovljive izvore predstavlja se kao „udar na džep građana“. Reagujući na ovakve kvalifikacije, a povodom „lošeg informisanja javnosti“ od strane medija i nadležnih organa, APEOR u saopštenju navodi da su investitori u sektor obnovljivih izvora do sada uložili preko 100 miliona KM, te da „trenutno u FBiH egzistira nekoliko stranih kompanija koje su uložile znatna finansijska sredstva u sektor obnovljvih izvora i koje namjeravaju nastaviti svoje poslovne aktivnosti ukoliko im izvršna i zakonodavna vlast to omogući“.

Investitori se žale na komplikovanu i još uvek do kraja nedefinisanu zakonsku regulativu, u čije kreiranje APEOR nije bio uključen; na sporu administraciju sa kojom se svakodnevno susreću, te da su „zahvaljujući površnim analizama nestručnih lica sada su osuđeni i na javni linč“. Kako se navodi u saopštenju „ozbiljnom analizom i objektivim posmatranjem došlo bi se do zaključka da je riječ o ulaganjima koja su investitori stavili „na kocku“, čekajući više od 19 godina da se zakonska regulativa ove oblasti definiše do kraja, a ne, kako se navodi, o najsigurnijoj investiciji u Bosni i Hercegovini“.

Javnost se uzburkala nakon pisanja medija o naknadi za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora koja je sastavni deo računa za struju. „Uobičajena praksa u svim zemljama EU i svijeta je da se naknada za poticanje razvoja i korištenja obnovljvih izvora energije prikuplja od krajnjih potrošača, pa ne vidimo ništa sporno da se taj model prikupljanja naknada primijeni i u Bosni i Hercegovini“, napominju članovi Asocijacije proizvođača električne energije iz obnovljivih resursa.

Da nije reč u „udaru na džep“ potvrđuju i iznosi koji se nalaze na računima krajnjih potrošača. „Naknada od 0,001 KM po utrošenom kWh, račun za električnu energiju mjesečno dodatno optereti, u prosjeku, za 0,26 KM za domaćinstva na operativnom području JP Elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, a 0,35 KM za domaćinstva na operativnom područiju JP Elektroprivreda HZHB d.d. Mostar“, stoji u saopštenju APEOR-a.

Uz to iz asocijacije dodaju da su potrošači i ranije plaćali ovu naknadu, ali da je prikupljanje tih sredstava obustavljeno za vreme pravnog vakuma. „Odluka o utvrđivanju jediničnog iznosa naknade za podsticanje proizvodnje električne energije za obnovljive izvore energije i efikasnu kogeneraciju nije nezakonita, kako se navodi. Vlada FBiH donijela je na osnovu člana 39., Zakona o OIEiEK. S ciljem izbjegavanja mogućeg pravnog vakuuma donesena je pomenuta odluka koja će se primjenjivati do donošenja podzakonskih propisa iz ovoga zakona“, tvrde u APEOR-u.

Investitori, kao i svi zainteresovani da obnovljivi izvori uzmu maha u federaciji, smatraju da ukoliko BIH teži zadovoljavanju EU „20-20-20“ ciljeva, onda mora da radi na ulaganju u čiste izvore energije, koji čine tek nešto više od 1,5%. Bosna i Hercegovina trenutno proizvodi od 25-32% električne hidroelektrana, ali se u svetu, zbog svog višestrukog negativnog dejstva, velike hidrocentrale ne smatraju obnovljivim izvorima kao npr. solarni i vetroparkovi, biomasa ili hidrocentrale do 10MW.